Bovenleiding (-draad) zelf gemaakt

 

Bovenleidingdraad uit fosforbronsdraad en geschilderd met zwart-groene verf.

 

Ik zag op het Albulamodellforum mooie voorbeelden van zelfbouw bovenleiding. Dat wilde ik ook proberen. Bij mislukking kon altijd nog teruggevallen worden op het Sommerfeldt Profidraht. Ik liet mij door andere bouwers voorlichten en kocht fosforbronsdraad bij Völklein Modellbau (Weichen-Walter). Voor de rijdraad 0,3 mm en voor de hangdraden en draagkabel 0,2 mm. Het fosforbrons wordt in Duitsland ook Bronzefederdraht genoemd. De technische kwaliteitsaanduiding is "CuSn6 verenhard".

Om alles uit te proberen is op de werktafel eerst een proefstuk gemaakt:

 

 

Om de dunne draden goed te solderen is naast een vaste hand en veel geduld ook een vaste ondergrond noodzakelijk. 

Ook op de baan zijn steunpunten voor pols (en soms arm) nodig, daarover later meer. 

Allereerst wordt de rijdraad gespannen. Op de modelbaan tussen een vast punt aan de ene zijde en een veer aan de andere zijde. Onder de bevestigingspunten zijn blokjes geplaatst zodat de rijdraad vast ligt en onder de uithouder aan de mast gesoldeerd kan worden.

Daarna wordt een plank onder de rijdraad gezet en de rijdraad vastgeplakt aan die plank of op wit papier. Ik maak de hangdraden vooraf op maat, buig het bovenste stuk wat om en geeft ze een voetje van 2 mm. Het voetje wordt op de rijdraad gesoldeerd. Als dat in één keer goed gaat geeft het een voldoende sterke verbinding. Door de hangdraden een juiste maat te geven kan de hangkabel doorgebogen getrokken worden, door de oogjes aan de masten en onder de omgebogen hangdraden. De draaduiteinden op de foto zijn hier nog te lang. Slechts enkele millimeters is genoeg en maakt het makkelijker om de draagkabel in te hangen.

 

Op het proefstuk was hoogte (zonder 4 mm kurk) 69 mm.

Vooraf is de maatvoering van de hangdraden bepaald.

 

Na het plaatsen van de hangdraden wordt de draagkabel getrokken. Deze wordt slechts heel licht gespannen zodat draagkabel en hangdraden voldoende strak staan. De draagkabel mag de rijdraad niet omhoog trekken. 

 

 

Het proefstuk gaf voldoende resultaat on door te gaan!

 

Ik ben begonnen met de bovenleiding achter op de modelbaan. Door daarna naar voren te werken zat de al aangebrachte bovenleiding mij niet in de weg. Het achterste spoor lag zo ver weg dat hiervoor wel een extra tafel nodig was die boven het emplacement gezet kon worden.

  

Werktafel steunt op de rails van het station en het bovenliggend tracé. De hoogte is door toe te voegen plankjes flexibel.

 

 

 

Deze werkhouding maakt lang doorwerken niet mogelijk! Het solderen van de dunne hangdraden vergt concentratie en dat voel je, zeker als je ook nog eens op een trapje moet staan!

 

Het nauwkeurig afspannen en vastzetten van de rijdraad is niet eenvoudig! Vooral het in een scherpe (straal < 50 cm) bocht monteren onder afspanning kost veel tijd voor goed nadenken en aanbrengen van hulpdraden. Hier wordt de rijdraad ook om de uithouders gebogen zoals ook bij Sommerfeldt rijdraden gebruikelijk is. De zijwaartse kracht is hier anders te groot. 

 

In een scherpe boog is de rijdraad om de uithouder gebogen.

 

In een flauwe boog houdt een punaise de rijdraad op zijn plek.

 

Afnemende hoogte voor de tunnelingang.

In de tunnel is de rijdraad met een normale veer afgespannen.

(links achter)

Op de voorgrond de nauwelijks gespannen veer van de draagkabel.

Tunnelbovenleiding neemt het in de tunnel over.

 

Na het afspannen van de rijdraad moet worden proefgereden. Hiervoor is een stroomafnemer op de loc aangepast. Het veertje van de stroomafnemer is zodanig uitgetrokken dat de stroomafnemer met slechts geringe druk geluidloos tegen de rijdraad glijdt.

Vooral de zijwaartse ligging van de rijdraad dient gecontroleerd te worden, zeker in scherpe bogen.

 

Proefrijden onder de afgespannen rijdraad.

 

Daarna worden de hangdraden en de draagkabel aangebracht. Ik heb als laatste bewerking alle draden donkergroen geverfd. Het brons reflecteerde te veel in de led-spots en het kleurverschil tussen het brons en het tin bij de verbindingen was te groot. De gebruikte verf: Revell 40 zwartgroen.

 

De 622 met trein onder de nog niet geschilderde bovenleiding.

De bovenleiding is geschilderd met Revell 40 zwartgroen.

 

Deze pagina wordt later aangevuld met tekst en plaatjes van de emplacementsbovenleiding.

Nu al vast enkele afbeeldingen tijdens de aanleg: